Dış mekân uygulamalarında en sık yaşanan problemlerden biri, suyun doğru şekilde tahliye edilememesidir. Bu problem ilk başta küçük gibi görünür: “Yağmur yağınca biraz su birikiyor.” Ancak zamanla bu birikme, zeminin alt dolgusunu zayıflatır, taşların oynamasına neden olur, çökme yapar ve görüntüyü bozar.
Birçok kişi dış mekân taşlarını seçerken sadece model ve renk üzerinden ilerler. Oysa zemin ömrünü belirleyen en kritik faktör, drenajdır.
Öz Bordes olarak sahada en çok gördüğümüz durum şudur: Çok kaliteli parke taşı kullanılmış olsa bile, drenaj doğru yapılmadıysa zemin birkaç ay içinde bozulmaya başlar. Bu yüzden drenaj konusu, ürün seçimi kadar önemli bir konudur.
Yağmur suyu veya yüzey suları bir alanda birikiyorsa, bunun arkasında genellikle şu problemler vardır:
Eğim doğru verilmemiştir
Alt dolgu yeterli değildir
Su tahliye hattı yoktur
Drenaj elemanı kullanılmamıştır
Taş aralarından su doğru şekilde uzaklaşmıyordur
Bu durum zamanla şu sonuçları doğurur:
Taşlar yerinden oynamaya başlar
Zeminde dalgalanma oluşur
Kış aylarında don olursa taşlar kalkar
Toprak suya doyduğu için alt yapı çöker
Otopark gibi alanlarda araç geçişi zemini daha hızlı bozar
Yani sorun sadece “su birikmesi” değildir. Sorun, zeminin altındaki sistemin bozulmasıdır.
Drenajı kalıcı şekilde çözmek için kullanılan iki temel ürün grubu vardır:
Kanalet taşı
Yağmur oluğu taşı
Bu ürünler, suyu rastgele akıtmak yerine kontrollü bir şekilde yönlendirir ve belirli bir tahliye hattına taşır.
Kanalet taşı, özellikle altyapı ve inşaat projelerinde çok tercih edilir. Çünkü suyun yönünü net şekilde belirler.
En çok kullanıldığı yerler:
Site içi yollar
Otopark çevreleri
Bina çevresi drenaj hatları
Yol kenarları
Eğimli alanlar
Kanalet taşının avantajı şudur: Su birikmeden akar, zemin kuru kalır ve taşların alt dolgusuna zarar vermez.
Yağmur oluğu taşı, daha kompakt ve dekoratif bir drenaj çözümüdür. Kırma blok dokulu modeller, peyzajla çok uyumlu durur.
En çok kullanıldığı yerler:
Bahçe yürüyüş yolları
Villa girişleri
Teras ve bina kenarları
Peyzaj alanları
Su birikme riski olan geçiş bölgeleri
Bu ürünlerde önemli olan şey şudur: Drenaj çözümü sunarken görüntüyü bozmaz. Yani hem işlev hem estetik sağlar.
Otopark ve site içi yollar, drenaj konusunda en kritik alanlardır. Çünkü:
Araç yükü vardır
Sürekli kullanım vardır
Su birikmesi olursa kayma riski artar
Zeminde çökme daha hızlı olur
Bu tarz alanlarda drenaj yapılırken şu 3 konu mutlaka planlanmalıdır:
Eğim verilmeden yapılan zeminlerde su birikir. Taş ne kadar kaliteli olursa olsun, su birikirse zemin uzun ömürlü olmaz.
Suyun gideceği bir yol olması gerekir. Kanalet taşı veya yağmur oluğu taşı bu hattı oluşturur.
Taşın altındaki dolgu düzgün değilse, su dolgunun içine girer ve zemini zayıflatır.
Öz Bordes ürün gruplarında drenaj elemanlarının yer almasının sebebi tam olarak budur: Zeminin ömrünü uzatmak.
Bahçe düzenlemesi yapılırken drenaj genelde en sona bırakılır. Bu da bazı klasik hataları doğurur.
En sık görülen hatalar:
Drenaj hattı yerine “su akar gider” düşüncesi
Çim alanın altına drenaj yapılmaması
Bahçe yolunun eğiminin ters verilmesi
Otoparktan gelen suyun bahçeye akması
Kanalet yerine düz taş kullanılması
Bu hatalar zamanla bahçede şu sorunları çıkarır:
Çim alan çamur olur
Yürüyüş yolu bozulur
Taşlar yerinden oynar
Koku ve yosun oluşur
Alan bakımsız görünür
Çim taşı sadece estetik bir ürün değildir. Aynı zamanda drenaj açısından da avantaj sağlar.
Çünkü boşluklu yapısı sayesinde suyun zemine geçişini kolaylaştırır. Bu da su birikmesini azaltır.
Çim taşı şu alanlarda çok iyi sonuç verir:
Villa girişleri
Yeşil alan içi araç geçişi
Site içi otopark düzeni
Bahçe içi geçiş yolları
Yani çim taşı, drenajı destekleyen bir üründür.
Dış mekânda drenajı doğru yapmak, zemin ömrünü doğrudan belirler.
Özetle:
Eğim doğru verilmeli
Su yönlendirme elemanları kullanılmalı
Kanalet taşı ve yağmur oluğu taşı doğru noktaya uygulanmalı
Alt dolgu güçlü yapılmalı
Bu sistem doğru kurulursa, parke taşı veya bahçe taşları yıllarca bozulmadan kullanılabilir.
Öz Bordes olarak önerimiz şudur: Drenajı “sonradan çözülür” diye düşünmeyin. Drenaj en baştan planlanırsa hem maliyet düşer hem sonuç çok daha sağlam olur.